marktplaatsen
Verkoop je naar Duitsland? Dan heb je LUCID nodig — ook als je in Nederland onder de drempel blijft
De meeste Nederlandse verkopers die ik spreek weten dat er een verpakkingsdrempel bestaat. Wat ze niet weten: die drempel is Nederlands. Zodra er een pakket de grens over gaat, gelden de regels van het land van je klant — en Duitsland kent geen drempel.
Het misverstand: "ik blijf toch onder de drempel"
In Nederland geldt een drempel van 50.000 kg verpakking per jaar. Blijf je daaronder, dan hoef je bij Verpact geen aangifte te doen en betaal je geen afvalbeheerbijdrage. Dat klinkt geruststellend, en voor de meeste webshops klopt het ook: bij een gemiddeld pakket van 250 gram praat je over zo'n 200.000 zendingen per jaar voordat je die grens raakt.
Mijn ervaring is dat verkopers die dit één keer hebben opgezocht, het daarna als afgehandeld beschouwen. En dat is precies waar het misgaat. Die 50.000 kg is een Nederlandse regel, vastgelegd in Nederlandse wetgeving. Zodra je pakket bij een Duitse consument bezorgd wordt, kijkt niemand meer naar die drempel — dan geldt de Duitse verpakkingswet.
Duitsland: geen drempel, vanaf de eerste zending
Duitsland werkt met het verpakkingsregister LUCID, beheerd door de Zentrale Stelle Verpackungsregister (ZSVR). Wie verpakte producten op de Duitse markt brengt, moet zich daar registreren. Er is geen minimum: één zending naar één Duitse consument is genoeg om onder de verplichting te vallen.
Registratie alleen is bovendien niet genoeg. Je moet daarnaast een contract sluiten met een zogeheten duaal systeem (Systembeteiligung) — de partij die de inzameling en verwerking van jouw verpakkingen regelt. De registratie in LUCID en de systeemdeelname horen bij elkaar; de een zonder de ander laat je alsnog in overtreding.
De sancties zijn niet symbolisch. Zonder registratie mag je geen verpakte producten aan Duitse consumenten leveren, en de boetes lopen op tot € 200.000.
Waarom marktplaatsen dit voor je afdwingen
Ook als je zelf niets doet, loop je er vroeg of laat tegenaan. Marktplaatsen vragen je EPR-registratienummer op voordat ze je aanbod in een land tonen. Dat is geen extra service maar hun eigen aansprakelijkheid: platforms zijn medeverantwoordelijk gemaakt voor verkopers die niet geregistreerd zijn.
In de praktijk betekent dit dat het probleem zich meldt op het slechtste moment — als je listings offline gaan of een landuitbreiding wordt geblokkeerd, meestal precies wanneer je die omzet nodig hebt.
Wat er sinds 12 augustus 2026 sowieso geldt
Los van registratie en drempels is op 12 augustus 2026 de Europese verpakkingsverordening (PPWR, Verordening (EU) 2025/40) van toepassing geworden. Die kent geen uitzondering voor kleine ondernemers of zzp'ers. Voeg je zelf een doos, envelop, tape of opvulmateriaal toe, dan breng jij die verpakking op de markt.
Wat dat concreet betekent: je moet per verpakkingstype een conformiteitsverklaring en technische documentatie hebben en die vijf jaar bewaren. Naam en postadres van de verantwoordelijke partij moeten op of bij de verpakking staan. En voor e-commerceverpakkingen geldt een maximum van 40% loze ruimte.
De meest praktische eerste stap is niet juridisch maar administratief: vraag je verpakkingsleverancier om materiaal, gewicht en PPWR-conformiteit van wat je inkoopt. Zonder die gegevens kun je je eigen dossier niet opbouwen.
Eén uitzondering die ook in Nederland de drempel overslaat
Er is één categorie waarvoor de Nederlandse drempel niet geldt: wegwerpplastic. Breng je plastic drankflessen, blikjes of SUP-verpakking op de Nederlandse markt, dan is registratie bij Verpact verplicht ongeacht het aantal kilo's.
Voor de meeste webshops speelt dit niet, maar wie drank, verzorgingsproducten of bepaalde foodartikelen verkoopt, kan hier ongemerkt onder vallen.
Hoe je in vijf minuten weet waar je staat
De vraag die je moet beantwoorden is niet "hoeveel kilo verpakking gebruik ik", maar "aan welke landen verkoop ik". Dat bepaalt in welke registers je thuishoort; het gewicht bepaalt daarna pas of je in Nederland aangifteplichtig bent.
We hebben daar een gratis PPWR- en EPR-check voor gemaakt die precies die volgorde aanhoudt: eerst de landen, dan pas de kilo's. Hij rekent bewust geen bedragen uit — de tarieven verschillen per materiaalstroom en worden jaarlijks opnieuw vastgesteld, dus een bedrag zou schijnzekerheid geven. Wat hij wél doet: laten zien of je ergens registratieplichtig bent en waar je dat moet regelen.
Een laatste opmerking, en die geldt breder dan verpakkingen: het aantal zendingen per land is een cijfer dat je uit je orderadministratie zou moeten kunnen halen zonder te tellen. Verkoop je via meerdere kanalen en moet je daarvoor exports uit drie systemen naast elkaar leggen, dan is dat op zichzelf al een signaal.
Veelgestelde vragen
- Geldt de Duitse verplichting ook als ik alleen af en toe naar Duitsland verstuur?
- Ja. Er is geen minimumaantal zendingen en geen minimumgewicht. Vanaf de eerste zending aan een Duitse consument moet je in LUCID geregistreerd staan en systeemdeelname geregeld hebben.
- Ik verkoop via bol.com en Amazon. Regelen zij dit niet voor mij?
- Nee. Marktplaatsen vragen je EPR-nummer op en kunnen je aanbod blokkeren als je het niet hebt, maar de registratie blijft jouw verantwoordelijkheid. Verkopen via een platform maakt je niet vrijgesteld.
- Wat is het verschil tussen LUCID-registratie en een duaal systeem?
- LUCID is het register waarin je jezelf als verantwoordelijke partij bekendmaakt. Een duaal systeem is het commerciële contract voor de daadwerkelijke inzameling en verwerking van je verpakkingen. Je hebt ze allebei nodig; de een vervangt de ander niet.
- Moet ik me in Nederland ook melden als ik onder de 50.000 kg blijf?
- Voor gewone verpakkingen niet: onder de drempel doe je geen aangifte en betaal je geen afvalbeheerbijdrage. Je kunt wel geselecteerd worden voor marktonderzoek. Voor wegwerpplastic geldt de drempel niet.
- Verandert er nog iets na 2026?
- Ja. De PPWR wordt gefaseerd ingevoerd: in 2027 komen nationale producentenregisters en digitale EPR-identificatie, in 2028 regels rond overmatige verpakking en materiaaletikettering, en in 2029 en 2030 eisen aan gerecycled materiaal en hergebruik.