ondernemen

Eenmanszaak of bv: wat past bij jou als zzp'er?

2026-07-14 · 7 min leestijd

Je bent begonnen als zzp'er met een eenmanszaak, en na een tijdje komt de vraag vanzelf: moet ik overstappen naar een bv? Het antwoord hangt af van je winst, je risico's en hoeveel administratieve rompslomp je ervoor over hebt. In dit artikel zet je de verschillen tussen eenmanszaak en bv op een rij, zodat je zelf kunt inschatten welke rechtsvorm bij jouw situatie past.

Wat is een eenmanszaak?

De eenmanszaak is de rechtsvorm waarmee de meeste zzp'ers beginnen, en niet zonder reden: je bent in een paar dagen ingeschreven bij de KVK en kunt meteen facturen sturen. Juridisch gezien heeft een eenmanszaak geen eigen rechtspersoonlijkheid. Dat betekent dat er geen scheiding is tussen jou als persoon en je onderneming: jij bént de zaak.

Dat heeft twee directe gevolgen. Ten eerste ben je privé aansprakelijk voor de schulden van je onderneming. Gaat het mis met een grote klant die niet betaalt, of loop je een zakelijke schuld op, dan kan een schuldeiser ook je privévermogen aanspreken — je spaargeld, en in het uiterste geval zelfs je huis, als daar geen bescherming voor is geregeld. Ten tweede wordt de winst van je eenmanszaak belast als inkomen in box 1 van de inkomstenbelasting, samen met eventueel ander inkomen dat je hebt. Je doet dus geen aparte aangifte vennootschapsbelasting: de winst loopt gewoon mee in je persoonlijke aangifte inkomstenbelasting.

Voor veel zzp'ers is dat precies de aantrekkingskracht van de eenmanszaak: simpel, direct, weinig formaliteiten. Zolang de risico's beheersbaar zijn en de winst nog niet te hoog oploopt, is dit voor de meeste starters de meest logische keuze.

Wat is een bv?

Een besloten vennootschap (bv) is een andere wereld: het is een rechtspersoon, een juridische entiteit die los staat van jou als persoon. De bv heeft een eigen vermogen, eigen schulden en eigen bezittingen. Jij bent als directeur-grootaandeelhouder (dga) in dienst van je eigen bv en ontvangt daarvoor salaris, waarover gewoon loonbelasting wordt ingehouden.

Het belangrijkste verschil met de eenmanszaak zit in de aansprakelijkheid: schulden van de bv worden in principe verhaald op het vermogen van de bv, niet op jouw privévermogen. Dat is niet absoluut — bij wanbestuur of als je persoonlijk garant hebt gestaan, bijvoorbeeld bij een banklening, kan een schuldeiser alsnog bij jou aankloppen — maar in de normale bedrijfsvoering ligt het risico bij de vennootschap.

Fiscaal werkt een bv ook anders. De winst van de bv wordt belast met vennootschapsbelasting (Vpb), een apart tarief dat losstaat van je persoonlijke inkomstenbelasting. Wil je geld uit de bv naar privé halen bovenop je salaris, bijvoorbeeld als dividend, dan betaal je daarover ook nog dividendbelasting. Er is dus sprake van een dubbele heffing: eerst Vpb over de winst van de bv, en bij uitkering nog een keer belasting over wat er bij jou als privépersoon binnenkomt.

Belastingvergelijking op hoofdlijnen

De vergelijking tussen eenmanszaak en bv draait voor veel zzp'ers vooral om de fiscale kant, en dat is precies waar het lastig wordt om harde uitspraken te doen.

Als eenmanszaak profiteer je van ondernemersfaciliteiten die specifiek voor de inkomstenbelasting gelden, zoals de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling. Die verlagen het bedrag waarover je uiteindelijk belasting betaalt, en maken de eenmanszaak bij lagere en middelgrote winsten vaak fiscaal aantrekkelijker dan een bv.

Bij een bv geldt geen zelfstandigenaftrek of mkb-winstvrijstelling, maar betaal je in plaats daarvan het Vpb-tarief over de winst van de vennootschap. Bij hogere winsten kan dat per saldo voordeliger uitpakken, zeker als je niet alles direct als dividend uitkeert maar een deel in de bv laat staan om in te investeren.

Als vuistregel geldt: een bv wordt voor de meeste zzp'ers pas vanaf een bepaald winstniveau fiscaal interessant. Waar dat omslagpunt precies ligt, verschilt per persoon en verandert bovendien mee met wetswijzigingen in tarieven en aftrekposten. Er is dus geen keihard grensbedrag dat voor iedereen geldt — laat dit altijd doorrekenen door een boekhouder of fiscaal adviseur die naar jouw concrete cijfers kijkt, in plaats van te varen op een vuistregel die je online tegenkomt.

Aansprakelijkheid en risico

Naast belasting is aansprakelijkheid vaak de doorslaggevende factor bij de keuze tussen eenmanszaak en bv, vooral als je met risicovolle opdrachten werkt of grote investeringen doet.

Als eenmanszaak sta je er in juridische zin alleen voor: een claim van een klant, een faillissement van een grote afnemer waardoor jij in de problemen komt, of een aansprakelijkheidsclaim kan direct je privévermogen raken. Sommige zzp'ers vangen dat gedeeltelijk op met een goede beroepsaansprakelijkheidsverzekering, maar dat dekt niet alle scenario's.

Een bv geeft hier meer bescherming, omdat het bedrijfsrisico in principe bij het vermogen van de vennootschap blijft. Dat is precies waarom ondernemers met kapitaalintensieve activiteiten, hoge aansprakelijkheidsrisico's of grote contracten vaak overstappen naar een bv zodra de winst dat rechtvaardigt. Belangrijk is wel dat deze bescherming niet onbeperkt is: bij bestuurdersaansprakelijkheid, bijvoorbeeld door aantoonbaar wanbeleid, of bij persoonlijke garantstellingen aan de bank, kan een schuldeiser alsnog bij jou als privépersoon terecht.

Administratieve lasten

De eenmanszaak wint ook op het vlak van administratieve eenvoud. Je schrijft je in bij de KVK, houdt een overzichtelijke boekhouding bij en doet één keer per jaar aangifte inkomstenbelasting. Geen notaris nodig, geen jaarrekening die gepubliceerd moet worden.

Bij een bv komt meer kijken. Voor de oprichting heb je een notaris nodig, die de oprichtingsakte en statuten opstelt — dat kost geld en tijd, ook al is oprichten tegenwoordig sneller en goedkoper dan vroeger. Eenmaal opgericht ben je verplicht om jaarlijks een jaarrekening te deponeren bij de KVK, zodat die openbaar inzichtelijk is. De boekhouding van een bv is bovendien zwaarder: je werkt met dubbel boekhouden, moet rekening houden met de scheiding tussen zakelijk en privé (inclusief je eigen salaris als dga), en de aangiftes voor Vpb en dividendbelasting komen bovenop je gewone administratie.

Die extra lasten wegen voor veel zzp'ers pas op tegen de voordelen zodra de winst en de risico's groot genoeg zijn. Bij een kleinere onderneming is de eenmanszaak vaak nog steeds de meest praktische keuze, simpelweg omdat je minder tijd kwijt bent aan formaliteiten en meer aan je vak.

Conclusie: slimzaak werkt voor beide rechtsvormen

Er is geen universeel juiste keuze tussen eenmanszaak en bv — het hangt af van je winst, je risicoprofiel en hoeveel administratieve lasten je op je wilt nemen. Een eenmanszaak is eenvoudig en fiscaal aantrekkelijk bij lagere winsten, maar laat je privévermogen kwetsbaar. Een bv beschermt dat vermogen beter en kan bij hogere winsten fiscaal voordeliger zijn, maar vraagt om zwaardere administratie en een notaris bij de start. Bespreek je concrete cijfers altijd met een boekhouder of adviseur voordat je de knoop doorhakt.

Wat je rechtsvorm ook wordt, je facturatie- en kostenregistratie verandert er niet wezenlijk door. slimzaak werkt voor zowel eenmanszaken als bv's: je stuurt facturen, registreert kosten en houdt je btw-administratie bij, ongeacht of je zzp'er met een eenmanszaak bent of dga van je eigen bv. Ben je nog aan het opstarten? Bekijk dan eerst ons stappenplan om zzp'er te worden en de belastingvoordelen en aftrekposten voor zzp'ers. Wil je inzicht houden in je omzet en winst, welke rechtsvorm je ook kiest, dan helpen de rapportages van slimzaak je om altijd scherp te zien waar je staat. En voor de officiële regels rond oprichting en rechtsvormen kun je terecht bij de KVK.

Wil je overstappen van eenmanszaak naar bv, of gewoon als zzp'er blijven ondernemen? Met de Gratis ZZP-versie van slimzaak (€0 per maand, tot 250 facturen per maand) begin je zonder kosten, en groei je administratie gewoon mee als jouw onderneming dat doet.